“Het mooiste vond ik dat zoveel mensen de passie hebben om statushouders verder te helpen. Zodat zij écht als mens worden gezien.”
Die uitspraak van projectleider Lianne Veening vat de kern van het project Taalondersteuning op de werkvloer goed samen. Met onder andere jobcoach Ria Rave en werkgeversadviseur Piotr Wolynski (beiden van Menso) werkte zij de afgelopen jaren in gemeenten Emmen, Coevorden en Borger-Odoorn aan mooie trajecten rondom taal en cultuur op de werkvloer. Dat deden ze samen met de gemeenten, Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn, twee taalscholen en twee werkleerbedrijven.
Invulling van de AMIF-subsidie
Sinds de nieuwe Wet inburgering 2021 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de begeleiding van nieuwkomers. Organisatie Menso voert hierover de regie bij verschillende gemeenten in Zuidoost-Drenthe. Een belangrijk onderdeel zijn de duale trajecten: de Nederlandse taal leren én tegelijkertijd meedoen in de samenleving. Via een subsidie vanuit het Europese Asiel, Migratie en Integratiefonds (AMIF) kreeg Menso ruimte om samen met de andere partijen invulling te geven aan deze trajecten.
“Hoe help je statushouders sneller en duurzaam richting de arbeidsmarkt, en hoe maak je werkgevers enthousiast om met deze doelgroep aan de slag te gaan? Vanuit die gedachte is in 2023 het project opgestart.’’
Taalondersteuning en jobcoaching
Binnen dit project deden nieuwkomers een halfjaar ervaring op bij een werk- of werkervaringsplek (een soort stage). ‘’Daarbij kregen zij extra ondersteuning, onder andere via taallessen gericht op werknemersvaardigheden,’’ vertelt Lianne. ‘’Van vaktaal om veilig te kunnen werken, tot aan: hoe vertel je je baas dat je naar de huisarts moet?’’ Ook werden de deelnemers begeleid door jobcoach Ria: “Ik fungeerde als schakel tussen werkgever en werknemer. Ik kwam bijvoorbeeld langs op de werkvloer om een kijkje te nemen en te bespreken wat er nodig was.’’
De rol van werkgevers
Adviseur Piotr voerde binnen het project actief gesprekken met werkgevers om hen te enthousiasmeren over werken met nieuwkomers. ‘’Je merkt dat werkgevers in Drenthe soms terughoudend zijn, of twijfels hebben die ze niet altijd hardop uitspreken.’’ Daarom organiseerden Menso, de gemeenten en Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn inspiratiesessies waarin werkgevers ervaringen met elkaar konden delen. “Dat zorgde voor verbinding,” vertelt Piotr. “Werkgevers merkten dat ze niet de enige waren met vragen.”
Als aanvulling op die sessies werden de cultuurworkshops van Global Talk ingezet. Daarin kregen werkgevers waardevolle informatie over bijvoorbeeld de Syrische en Eritrese cultuur, van een specialist die daar zelf in is opgegroeid. Piotr: ‘’Ik was heel blij met de workshops. Er werd uitleg gegeven over de culturele achtergrond van statushouders en wat ze hebben meegemaakt op weg naar Nederland. Daar zag je echt empathie bij de werkgevers ontstaan, en het besef dat statushouders meer zijn dan het label dat ze dragen.’’ Ook werden er praktijkvoorbeelden uit de cultuur gedeeld. Eén daarvan is Ria bijgebleven: ‘’Eritrese mensen zeggen uit beleefdheid vaak ‘ja’, ook als ze iets niet begrijpen. Dat is voor een werkgever interessant om te weten, zodat hij daar beter mee om kan gaan.’’
“Je zag echt empathie ontstaan bij de werkgevers.’’
Lianne denkt terug aan een moment uit de workshop over de Syrische cultuur: ‘’Als werkgever ben je soms voorzichtig, omdat je niet weet wat iemand heeft meegemaakt. Maar duidelijkheid en grenzen stellen is juist respectvol, daarmee behandel je iemand als volwassene.’’ Het leven in Syrië is niet makkelijk, maar mensen zijn gewend om hard te werken. ‘’Ik vond het mooi om dat van een Syrische vrouw te horen. Zij komt er vandaan, kent de cultuur en schat zichzelf dus ook op waarde,’’ zegt ze.
Kleine stappen met grote betekenis
Veel deelnemers in het project bewandelden de zelfredzaamheidsroute (Z-route). Dat betekent een laag taalniveau, ook in de eigen taal. Ria: ‘’Dan moet je geen enorme sprongen verwachten.’’ Maar dat betekent niet dat er niets gebeurt. Soms zit de winst in weten wanneer je jezelf ziekmeldt, samenwerken of überhaupt meedoen.